Emissierijk

Emissierijk is een term uit de astronomie en spectroscopie die wordt gebruikt om een object of spectrum te beschrijven waarin emissielijnen domineren boven het continue spectrum. Emissie treedt op wanneer gas wordt geïoniseerd en bij terugval fotonen wordt uitgestoten bij specifieke golflengten. In een emissierijk spectrum zijn de lijnen doorgaans duidelijk en scherp ten opzichte van de achtergrond.

Veelvoorkomende emissielijnen zijn onder andere Hα en Hβ, [O III] 5007 Å, [N II] 6583 Å en [S II] 6716/6731 Å. Dergelijke spectra komen voor bij H II-regio's in sterrenstelsels, bij planetaire nevels en bij actieve kernen van galaxiën (AGN), waar de ioniserende straling van jonge sterren of accreërende zwarte gaten het gas induceert. Ook sommige supernova-resten en andere geïoniseerde gaswolken kunnen emissierijk zijn.

De term wordt in de praktijk gebruikt bij spectroscopische classificatie en analyse. Door de sterkte van emissielijnen en hun onderlinge verhoudingen te bestuderen, kunnen astronomen de ionisatiebron vaststellen (bijvoorbeeld stervorming versus accreërend zwarte gaten), de chemische samenstelling bepalen en de fysische toestand van het gas schatten, zoals temperatuur en density. Veelgebruikte hulpmiddelen zijn spectrographische metingen langs een lange spleet of integrale velden-spectroscopie, en diagrammen zoals het BPT-diagram voor diagnostiek van de ionisatiebron.

Bij de interpretatie moet rekening gehouden worden met stofverstrooiing en reddening, evenals met spectrale resolutie en signaal-ruis-verhouding, die de detectie en nauwkeurigheid beïnvloeden. Emissierijke objecten leveren belangrijke inzichten in de chemische evolutie van sterrenstelsels en in gasstromingen en stervorming.