Datauitwisselingseisen

Datauitwisselingseisen zijn de regels en criteria die bepalen hoe gegevens tussen organisaties en systemen uitgewisseld worden. Ze omvatten voorwaarden over inhoud, structuur en semantics, formaat en transport, en governance. Het doel is interoperabiliteit, data-integriteit, veiligheid en wettelijke naleving.

De reikwijdte omvat data-modellen en metadata, validatieregels, versies en change management, foutafhandeling en eisen aan tijdigheid en beschikbaarheid. Ook duidelijke eigenaarschappen en contactpunten zijn nodig.

Belangrijke bouwstenen zijn: data-inhoud en semantiek (definities en waardevelden); uitwisselingsformaten en protocollen (XML, JSON, EDIFACT/X12, HL7, REST/SOAP, batch versus real-time); beveiliging en privacy (encryptie, authenticatie, toegangsbeheer, gegevensminimalisatie, logging); governance en eigenaarschap; conformiteit en testing (testdata en certificering); metadata en documentatie (woordenboeken, datalijn).

Standaarden en praktijken: organisaties maken gebruik van internationale normen en sectorformats, zoals XML/JSON, HL7, EDIFACT/X12, en beveiligingsprotocollen zoals TLS. Voor de publieke sector bestaan kaders als eIDAS en digikoppeling in Nederland die veilige uitwisseling ondersteunen.

Uitdagingen en best practices: afstemming van verschillende data-modellen en semantiek, beveiliging en privacy, governance en change management. Adviezen: heldere data-contracten, gebruik van standaarden, uitgebreide metadata, traceerbaarheid en robuuste test- en conformiteitsprocessen.

Toepassingsgebieden omvatten gezondheidszorg, financiën, belasting en overheid, logistiek en supply chain, en samenwerking tussen publieke en private partijen.