Dampingsystemen

Dampingsystemen zijn systemen die trillingen en schokken verminderen door energie te dissiperen, te verspreiden of door de trillingssignalen te veranderen. Ze worden toegepast om comfort, veiligheid en duurzaamheid te verbeteren, geluid en wear te beperken en de prestaties van constructies en machines te stabiliseren. Dampingssystemen kunnen passief, semi-actief of actief werken en maken gebruik van verschillende dempingmaterialen en technologieën.

Bij passieve dampingsystemen ondergaan trillingen directe demping zonder externe input. Voorbeelden zijn veersystemen met dempende elementen zoals elastomeren, visco-elastische materialen en hydraulische dempers, alsook hysteretische demping en coulombremmen. Een gespecialiseerd type is de getemperde massaminder, zoals een afstemming van een massa en veer (tuned mass damper) in gebouwen of mechanische systemen. Semi-actieve systemen regelen demping via variabele eigenschappen (bijvoorbeeld magnetorheologisch of ferromagnetische demping) zonder energielevering door actuatoren. Actieve dampers gebruiken sensoren, controllers en actuatoren om trillingen actief tegen te gaan.

Toepassingen variëren van basisolatie in gebouwen en bruggen tot demping van machinale trillingen in productie-installaties en voertuigen. In de bouw worden basisolatiesystemen zoals veer- en dempings-assemblages en rubber-geleidende lagers toegepast om trillingen door te laten of te verminderen. In voertuigen zorgen schokdempers en ophangsystemen voor comfort en handling; in vliegtuigen en ruimteschepen dient demping om gevoelige systemen te beschermen tegen structurele resonanties.

Ontwerp- en selectieoverwegingen omvatten de natuurlijke frequentie, dempingsgraad, belastingcondities, omgevingsfactoren en onderhoudsvereisten. Het doel is een balans tussen voldoende trillingsafname en aanvaardbare prestaties, rekening houdend met kosten en levensduur.