Betalingsinitiatieven

Betalingsinitiatieven verwijzen naar inspanningen van overheden, financiële instellingen en de private sector om systemen te ontwikkelen, implementeren en harmoniseren die geldtransacties tussen betalers en ontvangers mogelijk maken. Ze bestrijken online, mobiel en in-persoon betalingen, inclusief kaartbetalingen, bankoverschrijvingen, incasso’s en nieuwere digitale wallets. Het doel is snellere, goedkopere, veiligere en inclusievere betalingen over grenzen en sectoren heen.

Belangrijke kenmerken zijn onder meer real-time of bijna real-time afwikkeling, open banking (toegang van derde partijen tot betaalrekeningen via beveiligde API's onder toestemming en regelgeving) en standaardisatie-inspanningen zoals SEPA voor betaalverkeer in euro en PSD2 in de EU, aangevuld met ISO 20022-berichtenstandaarden. Open banking en API-toegang dragen bij aan meer concurrentie en innovatie in betalingsdiensten.

In Nederland is iDEAL een dominant online betaalmiddel, waarmee webwinkels online overboekingen via deelnemende banken kunnen accepteren. Tikkie, een mobiele betaal-app van ABN AMRO, illustreert consumentenvriendelijke betalingsverzoeken tussen particulieren. Op Europees niveau ondersteunt TARGET Instant Payments Settlement (TIPS) onmiddellijke grensoverschrijdende betalingen; binnenlandse snelle betaalnetwerken breiden zich uit in de Europese Unie.

Governance en regelgeving richten zich op interoperabiliteit, gegevensbescherming, fraudepreventie en consumentenvertrouwen. PSD2 en open banking verplichten banken om veilige API’s te leveren aan erkende aanbieders, terwijl privacy- en anti-witwassen-regels op alle betaalkanalen van toepassing zijn.

Uitdagingen zijn fragmentatie van systemen, beveiligingszorgen en de behoefte aan gebruiksvriendelijke ervaringen. Kansen liggen in meer concurrentie, financiële inclusie, grensoverschrijvende handel en data-gedreven verbetering van betalingsstromen.