Beleidsniveau

Beleidsniveau, een term uit de publieke administratie en politieke wetenschappen, verwijst naar het niveau waarop publieke beleidsbeslissingen worden genomen en beleid wordt uitgevoerd. Het beschrijft wie bevoegd is voor welk beleid en waar verantwoordelijkheden liggen in een organisatie of staat.

De belangrijkste niveaus die vaak worden onderscheiden zijn internationaal/Europees, nationaal, regionaal of provinciaal en lokaal/gemeentelijk. In federale of gedecentraliseerde systemen kan beleid op meerdere niveaus bestaan, waarbij hogere overheden kaders stellen en lagere niveaus het beleid aanpassen aan lokale omstandigheden. Naast geografische niveaus wordt binnen beleidsvorming ook gesproken over niveaus van besluitvorming zoals strategisch (doelstellingen en richtingen), tactisch (coördinatie, programma’s, begroting) en operationeel (uitvoering en dagelijks beheer). Het onderscheid met uitvoerings- of implementatieniveaus geeft weer op welk moment beleid ten uitvoer wordt gebracht, wat soms verschilt van waar het is opgesteld.

Het begrip Beleidsniveau is relevant voor duidelijkheid over aansprakelijkheid, financiering en bevoegdheden. In contexten met decentralisatie hangt de verhouding tussen niveaus af van constitutionele regels, staatsregelingen en politieke praktijk, waarbij het subsidiariteitsprincipe vaak als leidraad geldt voor de toewijzing van beleidsbevoegdheden.

Voorbeelden: Europese regelgeving biedt vaak een kader waarbinnen nationale wetgeving wordt ontwikkeld; de nationale overheid bepaalt landelijke normen waarmee regionale en lokale overheden aan de slag gaan; gemeenten voeren beleid uit dat is aangepast aan lokale behoeften zoals woningbouw en ruimtelijke ordening.

Zie ook governance, decentralisatie, subsidiariteit, beleidscyclus.