zoetwaterbiotoop

Een zoetwaterbiotoop is een ecosysteem waarin zoet water de belangrijkste leefomgeving vormt. Het omvat alle waterlichamen met een laag zoutgehalte, in tegenstelling tot zoute of brakwaterbiotopen. Tot een zoetwaterbiotoop gerekend men stilstaande wateren zoals meren, vijvers en moerassen, en stromende wateren zoals rivieren, beken en kanalen, inclusief de aangrenzende oeverzones.

Belangrijke kenmerken zijn abiotische factoren zoals zuurstofgehalte, temperatuur, pH en voedingsstoffen, evenals lichtinval en diepte. Stilstaande wateren kunnen op zomerse dagen zuurstoftekort en hogere troebelheid vertonen, terwijl stromende systemen doorgaans een betere ventilatie kennen. De vegetatie bestaat uit ondergedoken, drijvende en oeverplantengemeenschappen zoals waterlelies, riet en lisdodde; deze structuur biedt schuilplaatsen en voedsel voor vele diersoorten. De fauna varieert per biotoop, maar typische bewoners zijn vissen als snoek, snoekbaars en karper; amfibieën zoals kikkers en padden; in de omliggende oevergebieden leven vogels, zoogdieren zoals bevers en mogelijk otters, en talloze ongewervelde dieren zoals libellen, slakken en waterinsecten.

Bedreigingen omvatten eutrofiëring door excessieve nutriënten, vervuiling, verdroging, wijziging van hydrologie en invasieve exoten. Beheer gericht op behoud van waterkwaliteit, een natuurlijke waterbalans en biodiversiteit, met maatregelen als bufferzones langs oevers, regulering van waterafvoer en monitoring. Veel zoetwaterbiotopen vallen onder natuurbehoud, waaronder Natura 2000-gebieden, en vereisen integrale samenwerking tussen overheden, waterbeheerders en lokale gemeenschappen.