wrijvingswaarde

Wrijvingswaarde, ook wel coëfficiënt van wrijving genoemd, is een dimensieloze groot die de verhouding aangeeft tussen de wrijvingskracht tussen twee contactoppervlakken en de normaalreactiekracht die op die oppervlakken werkt. Het geeft aan hoe moeilijk het is om twee oppervlakken langs elkaar te laten bewegen.

Er bestaan twee hoofdsoorten wrijving: statische wrijving en kinetische (dynamische) wrijving. Voor statische wrijving geldt F_wrijving ≤ μ_s N, waarbij μ_s de statische wrijvingscoëfficiënt en N de normaalreactiekracht is. Zodra de doorsnijding plaatsvindt, geldt F_wrijving = μ_k N met μ_k de kinetische wrijvingscoëfficiënt. Over het algemeen is μ_s groter dan μ_k, wat het extra nodig risico onderstreept om beweging te initiëren.

De wrijvingswaarde wordt beïnvloed door factoren zoals de materiaalsoorten en hun oppervlaktestructuur, de contactdruk, temperatuur, aanwezigheid van smering of vloeistoffen, vocht, verontreinigingen en de snelheid van beweging. Bij droge oppervlakken is de wrijving doorgaans hoger dan bij gesmeerde of vloeistof-ondersteunde contactoppervlakken.

Metingen van de wrijvingswaarde gebeuren met tribologische methoden, bijvoorbeeld door een hellingsvlak (waar μ ≈ tan(θ)) te bepalen of met tribometers zoals een pin-on-disc opstellingen. Die waarden zijn sterk afhankelijk van omstandigheden en kunnen per combinatie van materialen en toestand sterk variëren.

Toepassingen omvatten engineering en ontwerp van bewegende delen, zoals aandrikkosten, remmen, lagers, wielen en robotica, waar de wrijvingswaarde cruciaal is voor berekeningen van tractie, slijtage en energieverlies. In simulaties worden passende μ-waarden gekozen of gemeten voor realistische weergave van frictiegedrag.