waterverlies

Waterverlies is het verlies van water uit een systeem. De term komt voor in verschillende disciplines: in de geneeskunde en biologie verwijst het naar water dat uit het menselijk of dierlijk lichaam verdwijnt; in de plantkunde naar waterverlies door transpiratie; en in waterbeheer naar lekkage en verdamping uit waternetwerken en reservoirs.

In mensen en dieren ontstaat waterverlies via urine, feces, zweet en ademhalingsdamp. Een deel daarvan is zichtbaar (urine, feces, zweet) en een deel is onzichtbaar (waterdamp via huid en ademhaling). Het dagelijkse verlies hangt af van temperatuur, luchtvochtigheid, lichamelijke activiteit en voeding. Het totale verlies bij gezonde volwassenen bedraagt gemiddeld ongeveer 2 tot 3 liter per dag, maar dit varieert. Een onbalans tussen inname en verlies leidt tot dehydration, wat zich kan uiten in dorst, droge mond, minder plassen en duizeligheid.

In planten verloopt waterverlies primair via stomata en de oppervlaktes van bladeren, een proces dat transpiratie wordt genoemd. Transpiratie is nodig voor transporte van mineralen en koeling, maar kan bij droogte nadelige effecten hebben. Factoren zoals temperatuur, wind, luchtvochtigheid en bodemvocht bepalen de hoeveelheid verloren water. Planten beperken verlies onder andere door stomata te reguleren en door eigenschappen van de cuticula of door mulchen.

Bij waterbeheer verwijst waterverlies naar verliezen in drinkwaternetwerken door lekkages, verdamping vanuit reservoirs en meetfouten. Dit soort verliezen vermindert de beschikbaarheid en efficiëntie en wordt aangepakt met lekdetectie, betere infrastructuur en gerichte operationele maatregelen.