valpreventieprotocollen

Valpreventieprotocollen zijn systematische sets van procedures en maatregelen die bedoeld zijn om vallen en valgerelateerde letsels te voorkomen, met name bij oudere en kwetsbare inwoners in zorgomgevingen. Ze vormen een geïntegreerde aanpak die zowel de risico’s in kaart brengt als gerichte interventies oplevert.

Het doel is om het valrisico te identificeren, de incidentie van vallen te verminderen en de veiligheid van patiënten, bewoners en zorgpersoneel te vergroten. Protocollen worden doorgaans opgesteld door multidisciplinaire teams en toegepast in ziekenhuizen, verpleeghuizen, en thuiszorgsituaties.

Belangrijke onderdelen zijn: systematische risicobeoordeling bij opname en periodieke herijking, individuele zorgplannen met mobiliteitsondersteuning en valpreventie-interventies, medicatie-herziening, omgevingsaanpassingen (voldoende verlichting, wegwerken van obstakels, antislip vloeren, handgrepen), uitgaande van voeding en hydratatie, en oog- en gehooronderzoek waar nodig. Training van personeel en betrokkenheid van cliënten/cognitieve ondersteuning zijn cruciaal.

Implementatie omvat screening bij intake, toewijzing van risico-niveaus, documentatie van interventies, continue communicatie tussen disciplines en evaluatie van resultaten. Monitoring wordt vaak gedaan met procesindicatoren (naleving van risicobeoordelingen) en outcome-indicatoren (valincidentie, ernst van vallen).

Bewijslast toont doorgaans dat valpreventieprotocollen vallen kunnen verminderen wanneer ze goed worden uitgevoerd, maar effectiviteit is sterk afhankelijk van implementatie, context en naleving. Uitdagingen zijn onder meer beperkte middelen, personeelssomzet, alarmoverbelasting en balans tussen veiligheid en mobiliteit.

Zie ook valpreventie en patiëntveiligheid.