transplantatiebehandeling

Transplantatiebehandeling is een medisch proces waarbij een aangetast orgaan of weefsel wordt vervangen door een donororgaan of donorweefsel. Het doel is de functie te herstellen en de levenskwaliteit te verbeteren wanneer andere behandelingen falen.

Hoofdgroepen van transplantaties zijn nier-, lever-, hart- en longtransplantaties, naast beenmerg- en hoornvliestransplantaties. Donors kunnen overleden zijn of levende donors leveren organen of weefsels. Voor transplantatie gelden strenge selectie- en matchingcriteria: bloedgroep, HLA-compatibiliteit, leeftijd, gewicht en algehele gezondheid. Organen worden toegewezen via regionale of nationale toewijzingssystemen met prioriteiten op basis van urgentie en verwachte uitkomst.

Tijdens de operatie wordt het zieke orgaan vervangen door het donororgaan. Na de ingreep start immunosuppressieve therapie om afstoting te voorkomen; meestal wordt een combinatie van medicijnen gebruikt, zoals tacrolimus of cyclosporine, een antimetaboliet en prednison. Behandeling is vaak levenslang en vereist regelmatige controles op graftfunctie en medicatietrouw. Mogelijke bijwerkingen zijn infecties, nier- of leverproblemen en het verhoogde risico op bepaalde kankerincidenties.

Uitdagingen zijn donortekorten, ethische vraagstukken rond toewijzing en de kosten van langdurige therapie. De uitkomsten variëren per orgaan en patiënt, maar transplantaties kunnen de levensverwachting en de kwaliteit van leven aanzienlijk verbeteren. Toekomstige ontwikkelingen richten zich op betere matching, minder immunosuppressie en innovatieve behandelingen.