toetsenbordlayout

Een toetsenbordlayout is de indeling van de toetsen en de mapping van elke fysieke toets naar een teken of functie bij invoer. Layouts kunnen per land en taal verschillen en bepalen welke letters, cijfers en speciale tekens snel toegankelijk zijn. Daarnaast kunnen ook de toewijzingen van functietoetsen (zoals Ctrl, Alt en Esc) variëren per layout en apparaat.

De wereldwijd meest gebruikte layout is QWERTY. Andere gangbare lay-outs zijn AZERTY (voor Franse en Belgische gebruikers) en QWERTZ (voor het Duitse taalgebied). Voor Nederlands- en Belgisch gebruik bestaan regionale varianten, en er zijn ook alternatieve lay-outs ontwikkeld, zoals DVORAK en Colemak, die gericht zijn op efficiëntie of comfort bij typen.

Technisch gezien gaat het om een mapping-bestand dat kan variëren per systeem. Op computers en smartphones kan de layout via instellingen of firmware worden gewijzigd. Het verschil tussen layout en invoermethode is relevant: in sommige contexten worden dead keys gebruikt om accenten of andere diakritische tekens te produceren, terwijl in andere contexten een compose-systeem of speciale toetsencombinaties wordt toegepast.

Er bestaan ook ergonomische en experimentele ontwerpen, zoals split- of ortholineaire toetsenborden, die een andere geometry en toewijzing van toetsen hanteren. Moderne apparaten passen lay-out en taal vaak automatisch aan op basis van locale instellingen en gebruikte software, wat handig is bij internationaal gebruik en meertalige workflows.