steekproefpunten

Steekproefpunten zijn specifieke observatiepunten, locaties of tijdstippen waarbinnen gegevens verzameld worden als onderdeel van een steekproefonderzoek. Ze vormen de bouwstenen van de data die uit de steekproef worden gehaald en bepalen in belangrijke mate de representativiteit en precisie van de conclusies.

Bij het ontwerpen van een steekproef bepaalt men waar en wanneer gegevens worden verzameld. Belangrijke overwegingen zijn dekking (gedekte gebieden of periodes), representativiteit, onafhankelijkheid van de waarnemingen en praktische grenzen zoals kosten en haalbaarheid. In milieustudies worden steekproefpunten vaak gekozen langs geografische netwerken; in marktonderzoek kunnen ze locaties of respondenten zijn.

Selectie van steekproefpunten kan probabilistisch of niet-probabilistisch plaatsvinden. Probabilistische methoden omvatten random sampling, gestratifieerd sampling en cluster sampling, waarbij elk steekproefpunt een bekende kans heeft om geselecteerd te worden. Niet-probabilistische opties zijn convenience sampling en purposive sampling, die bias kunnen verminderen of juist versterken, afhankelijk van het doel.

Toepassingen van steekproefpunten komen voor in natuur- en milieuwetenschappen (bijvoorbeeld waterkwaliteit en biodiversiteitsmonitoring), sociologie en marketing (consumentenpanels), en toezicht- of evaluatieonderzoek.

Kwaliteitsaspecten omvatten representativiteit, dekking, steekproefomvang en mogelijke bias door nonresponse of selectie. Het steekproefplan moet transparant zijn zodat de resultaten reproduceerbaar en verifieerbaar zijn.