sevofluraan

Sevofluraan (sevoflurane) is een vluchtig inhalatie-anesthetisch middel dat wordt gebruikt voor inductie en onderhoud van algemene anesthesie bij mensen. Het is een doorgedreven fluorinated ether met een relatief lage irritatie voor de luchtwegen, waardoor het vaak wordt gebruikt voor maskerinductie, vooral bij kinderen. Het wordt geleverd als vloeistof bij kamertemperatuur en verdampt in zuurstof (soms met stikstofmono-oxide) in de anesthesiecircuits.

Fysisch-chemische eigenschappen en werking: sevofluraan heeft een lage bloed-gaspartitiecoëfficiënt, wat snelle inductie en ontwaaktijd mogelijk maakt. De mate van bewustzijndaling ontstaat door interactie met g/n-kanaalreceptoren en versterkt inhibitory neurotransmissie (meestal via GABA-A-receptoren) naast effecten op andere neuronale systemen. Het is een niet-brandbaar inhalatie-anestheticum en wordt in de kliniek voornamelijk via ademhaling geëlimineerd.

Metabolisme en eliminatie: ongeveer 2-5% van sevofluraan wordt in de lever gemetaboliseerd tot hexafluoroisopanol (HFIP) en fluoride-ionen; het grootste deel wordt onveranderd uitgescheiden via de longen. Fluorideretentie kan bij bestaande nierinsuïstie een punt van zorg zijn, maar in gezonde patiënten is klinische nefrotoxiciteit zeldzaam. Bij lage-flow anestesie met verouderde CO2-absorbers is er historisch zorg geweest over vorming van Compound A; met moderne absorberende materialen is dit risico gering.

Toepassingsgebieden en bijwerkingen: sevofluraan wordt breed toegepast voor zowel inductie als onderhoud van anesthesie en kan bronchodilatatie bevorderen. Bijwerkingen zijn onder meer bloeddrukdaling, ademhalingsdepressie en, vaker, nausea en braken na de operatie. Het middel is over het algemeen goed verdragen, maar bij risico op maligne hyperthermie moeten passende maatregelen beschikbaar zijn.

Overwegingen en milieu-impact: als halogeenanesthesie draagt sevofluraan bij aan de uitstoot van fluorhoudende gassen; klinisch beleid benadrukt scavenging en doelmatige toediening om verspilling te beperken.