schalwaarden

Schalwaarden (ook wel schaalwaarden genoemd) zijn numerieke waarden die categorieën op een meet- of beoordelingsschaal vertegenwoordigen. Ze worden gebruikt om kwalitatieve of discrete respondentie-opties kwantificeerbaar te maken, zodat statistische en computatieve analyses mogelijk zijn. De aard van de schaal bepaalt welke wiskundige bewerkingen zinvol zijn; schaalwaarden kunnen voorkomen op nominale, ordinale, interval- en ratio-schaaltypen. In de praktijk komen schaalwaarden veel voor in enquêtes, psychometrisch onderzoek, marktonderzoek en andere sociale wetenschappen.

Veelvoorkomende voorbeelden zijn Likert-schalen (bijv. 1 tot 5), semantische differentiaal-schalen en numerieke beoordelingsschalen zoals 0–100. In een Likert-schaal kan 1 bijvoorbeeld staan voor “sterk oneens” en 5 voor “sterk eens.” Schaalwaarden kunnen discrete waarden hebben, maar bij sommige instrumenten zijn ook continue waarden mogelijk, bijvoorbeeld bij het invullen van exacte scores.

Ontwerp overwegingen omvatten het aantal punten op de schaal, de labeling van de uitersten, en of de intervallen als gelijkwaardig bedoeld zijn. Een neutraal middenpunt, culturele en taalkundige aanpassingen en duidelijke definities zijn belangrijk voor vergelijkbaarheid. Te weinig categorieën verminderen de sensititeit; te veel kunnen respondenten verwarren. Zorg voor consistente terminologie en duidelijke anchoring.

Analyse en interpretatie hangen af van de aard van de schaal. Bij ordinale data geldt vaak dat niet-parametrische tests geschikt zijn; bij aangenomen gelijkmatige intervallen kan men interval-analyses toepassen. Betrouwbaarheid en validiteit van de schaal hangen samen met de interne consistentie (bijv. Cronbach’s alfa) en de mate waarin de schaalwaarden stabiel blijven over items en respondentengroepen.