reuzenfase

Reuzenfase is een term uit de sterrenkunde die de late fase in de evolutie van een ster beschrijft waarin de ster aanzienlijk in omvang toeneemt en een grote straal krijgt. De fase begint nadat de kern van de ster het waterstof heeft opgebrand en de kern gaat krimpen en opwarmen, terwijl de buitenlagen uitrekken en afkoelen. Het gevolg is een sterke toename van de luminositeit en een roodachtige kleur. In deze fase vindt waterstofverbranding plaats in een schil rondom een helium-kern.

Er zijn twee hoofdvarianten: de rode reuzenfase bij lage tot middelgrote sterren (tot ongeveer 8 zonnemassa's) en de rode superreusfase bij veel massievere sterren. Bij de rode reuzenfase krijgt de kern meestal helium, waarna heliumfusie in de kern kan starten. Daarna kan de ster zich verder ontwikkelen langs de horizontale tak en later naar de asymptotische reuzentak, vaak aangeduid als de AGB-fase. Tijdens de AGB-fase ondergaan sterren uitgebreide massa-uitstoot en kunnen planetaire nevels ontstaan, met een witte dwerg als restant.

Bij sterren met aanzienlijk meer massa eindigt de reuzenfase doorgaans in een kernineenstorting en een supernova, waarna een neutronenster of een zwart gat overblijft.

Observatie: rode reuzen en rode superreuzen zijn helder en omvangrijk, met voorbeelden als Aldebaran (rode reus) en Betelgeuse (rode superreus). De reuzenfase speelt een belangrijke rol in de chemische verrijking van het interstellaire medium door massaverlies en nucleosynthese.