plaatsbepaling

Plaatsbepaling is het proces waarbij de geografische positie van een punt of object op aarde wordt bepaald, doorgaans uitgedrukt in coördinaten zoals lengte- en breedtegraad en soms hoogte. Moderne plaatsbepaling berust vooral op satellietgebaseerde systemen en netwerken die samen de positie bepalen.

De belangrijkste technologie is het Global Navigation Satellite System (GNSS), waaronder GPS (Verenigde Staten), GLONASS (Rusland), Galileo (EU) en BeiDou (China). Deze systemen meten signalen van satellieten en berekenen de positie op basis van tijdsinformatie. Voor hogere nauwkeurigheid kunnen augmentaties zoals DGPS, WAAS of RTK worden gebruikt, wat tot centimeter- tot decimeter-nauwkeurigheid kan brengen.

Naast satellietgebaseerde methoden bestaan er ook indoor en stedelijke oplossingen, zoals Wi‑Fi-fingerprint, Bluetooth Low Energy (beacons) en Ultra-Wideband (UWB). Ook ruwe locatienauwkeurigheid kan worden afgeleid uit IP-adressen, cel-id of netwerk-timing, vooral buiten gebouwen.

Plaatsbepaling vindt toepassing in navigatie en routeplanning, kaartdiensten en mobiele apps, noodhulpverlening, logistiek en autonome systemen. De kwaliteit van plaatsbepaling hangt af van factoren zoals open zicht op de hemel, omgeving (gebouwen, bomen), signaalinterferentie en apparatuur. Indoor positionering blijft uitdagend en maakt vaak gebruik van aanvullende technologieën.

Privacy en regelgeving spelen een rol, omdat locatiegegevens veel over personen of organisaties kunnen vertellen. In veel rechtsgebieden gelden regels voor toestemming, opslaan en gebruiken van locatiegegevens en kunnen gebruikers controle hebben over hun locatiedeling.