opslagpolysacchariden

Op opslagpolysacchariden zijn lange koolhydraatpolymers die dienen als energiereserve in veel organismen. Zij slaan koolhydraten op voor later gebruik en zijn doorgaans minder oplosbaar in water dan sommige andere poly-sacchariden, zodat ze efficiënt kunnen worden opgeborgen tijdens perioden van overvloed en mobiliseert tijdens behoefte.

De belangrijkste voorbeelden zijn zetmeel in planten en glycogeen in dieren en schimmels. Zetmeel bestaat uit twee componenten: amylose, een relatief lineaire structuur van α-1,4-glycosidebindingen, en amylopectine, een sterk vertakte zetmeelazuur met α-1,6-verbindingen. Glycogeen heeft een vergelijkbare, maar sterker vertakte structuur met veel α-1,4- en veel meer α-1,6-branchediteit, waardoor het hoger in moleculair gewicht en beter oplosbaar is. Andere opslagpolysacchariden komen voor in sommige micro-organismen en algen, zoals paramylon (β-1,3-glucaan) in Euglena en laminarine (β-1,3-glucaan met β-1,6-vertakkingen) in bruinwieren.

Structuur en metabolisme verschillen per type. Zetmeel en glycogeen bestaan uit glucose-units gekoppeld via α-glycosidebindingen; de vertakkingen worden gevormd door speciale enzymen die β-gerelateerde vertakkingen maken. De afbraak gebeurt via enzymen zoals amylasen en fosforylasen, waardoor glucose-1-fosfaat of vrije glucose vrijkomt, dat kan worden vrijgemaakt in cellulaire energética routes.

Functie en toepassing: opslagpolysacchariden leveren snelle energie en koolstofbron en spelen een cruciale rol in groei, voortplanting en overleving. Ze zijn tevens economisch belangrijk, vooral zetmeel als hoofdbasis voor voedsel en humane industrie.