onschendbaarheid

Onschendbaarheid is een begrip uit de juridische en constitutionele context dat verwijst naar de eigenschap van iets om onaantastbaar te zijn. Het impliceert bescherming tegen ongeoorloorde aantasting door anderen, waaronder de overheid, en wordt vaak gebruikt in discussies over rechtsbescherming en staatsmacht. De term is afgeleid van on- (niet) en schendbaar (vatbaar voor schending).

In rechtscontext wordt vaak gesproken van persoonlijke onschendbaarheid (bescherming van de persoon tegen willekeurige detentie, fouillering en schending van lichamelijke integriteit), territoriale onschendbaarheid (bescherming van staatsgrenzen en eigendommen tegen ongeautoriseerde inbreuk) en diplomatieke onschendbaarheid (bescherming van diplomatieke agenten en post volgens internationaal recht). Daarnaast kan het begrip ook slaan op de inviolabiliteit van privéleven en andere mensenrechtelijke bescherming.

Hoewel onschendbaarheid een fundamenteel beginsel is, is het doorgaans niet absoluut. Uitzonderingen kunnen bestaan bij wettelijke grondslagen, gerechtelijke bevelen, noodsituaties of veiligheidsbelangen. De exacte toepassing en grenzen van onschendbaarheid verschillen per rechtsstelsel en worden vaak uitgewerkt in grondwetten, verdragen en nationale wetgeving, evenals in jurisprudentie.

Zie ook: inviolability, immuniteit, privacyrechten, due process, mensenrechten.