onopzettelijk

Onopzettelijk is een Nederlands woord dat zowel als bijvoeglijk naamwoord als bijwoord wordt gebruikt en betekent zonder opzet, niet doelbewust. Het vormt het tegenovergestelde van opzettelijk. In dagelijkse taal wordt het toegepast om aan te geven dat iemand iets heeft gedaan zonder de bedoeling om schade te veroorzaken.

Het woord komt van de negatieprefix on- gecombineerd met opzettelijk. Opzettelijk verwijst naar handelen met een bewuste intentie of doel. In gebruik kan men zeggen: “Het ongeluk gebeurde onopzettelijk” of “Het is onopzettelijk gedaan.” In formele of juridische context wordt vaak een onderscheid gemaakt tussen opzettelijk handelen en onopzettelijk handelen, waarbij de mate van intentie meeweegt in aansprakelijkheid en sancties.

Gebruik en nuance: onopzettelijk duidt meestal op afwezigheid van intentie, maar betekent niet automatisch vrijspraak van verantwoordelijkheid. Afhankelijk van de context kan ook onopzettelijk handelen leiden tot aansprakelijkheid bij nalatigheid of gebrek aan zorgvuldigheid. In vergelijking met per ongeluk, dat meer spreektaal en casual gebruik kent, kan onopzettelijk als formeler klinken.

Synoniemen en tegenstellingen: synoniemen zijn onder meer per ongeluk, toevallig en onbewust; antoniemen zijn opzettelijk en bewust. Het woord kan ook voorkomen in natuurlijkere zinsconstructies zoals “het gebeurde onopzettelijk” of “hij handelde onopzettelijk”.

Zie ook: opzettelijk, opzet, nalatigheid.