moedigheid

Moedigheid is een zelfstandig naamwoord in het Nederlands dat de eigenschap uitdrukt om moedig te handelen in het aangezicht van gevaar of tegenspoed. Het duidt op vastberadenheid en de bereidheid om risico’s te nemen, vaak vanuit principiële of morele motieven. In hedendaags gebruik is moedigheid een formelere of literair klinkende term en wordt het zelden toegepast in alledaagse conversatie.

Etymologie: moedigheid is afgeleid van moed, met het achtervoegsel -igheid, vergelijkbaar met andere abstracte zelfstandige naamwoorden zoals dapperheid. Het woord is terug te vinden in middeleeuwse bronnen als moedigheyt en is verwant aan vergelijkbare termen in andere Germaanse talen. In het Afrikaans bestaat een vergelijkbare vorm moedigheid.

Gebruik en nuance: de term verwijst doorgaans naar innerlijke kwaliteiten van moed en standvastigheid meer dan naar fysieke kracht. Het kan zowel verwijzen naar individuele heldhaftige handelingen als naar morele vasthoudendheid in moeilijke omstandigheden. In literatuur en retoriek krijgt moedigheid vaak een waarderende bijklank; in praktische taal wordt vaker gesproken van moed of durf.

Synoniemen en verwante termen omvatten moed, dapperheid, durf, heldhaftigheid en vastberadenheid. De nuances tussen deze termen kunnen liggen in de nadruk op snelle daadkracht versus langdurige morele volharding. Moedigheid wordt bovendien soms als formeler of historiserend beschouwd.

Zie ook: moed, dapperheid, durf, heldhaftigheid.