milieufactoren

Milieufactoren is een verzamelnaam voor externe omstandigheden en invloeden die een organisme, individu, groep of systeem beïnvloeden. Ze omvatten fysieke, chemische, biologische, sociale en culturele factoren en kunnen op verschillende schalen opereren, van lokaal tot mondiaal. Milieufactoren kunnen de ontwikkeling, gezondheid, gedrag en ecologische processen beïnvloeden, vaak via interacties met genetische aanleg en met andere factoren.

Categorieën van milieufactoren bestaan uit fysieke factoren (temperatuur, licht, geluid, luchtkwaliteit), chemische factoren (verontreinigende stoffen, toxines), biologische factoren (micro-organismen, ziekteverwekkers, plaagorganismen), sociale factoren (gezinsomstandigheden, inkomen, onderwijs, netwerk en sociale ondersteuning) en culturele factoren (normen, taal, tradities). Daarnaast spelen economische en institutionele factoren een rol, zoals beleid, regelgeving, infrastructuur en beschikbaarheid van diensten.

In de volksgezondheid en epidemiologie worden milieufactoren bestudeerd in termen van blootstelling en risicobeoordeling; in de ecologie bepalen zowel abiotische (fysische en chemische) als biotische factoren de distributie en het functioneren van soorten en ecosystemen. In de psychologie en sociologie worden omgevingsinvloeden en genetische factoren in kaart gebracht via concepten als gene-environment interacties.

Metingen van milieufactoren gebeuren met milieu- en gezondheidsmonitoring, sensoren en enquêtes, en worden vaak geïntegreerd in modellen en kaartwerk zoals GIS. Beleid en planning hebben tot doel schadelijke factoren te verminderen en gunstige factoren te bevorderen, bijvoorbeeld door luchtverontreiniging terug te dringen, woonomstandigheden te verbeteren, groenvoorzieningen te vergroten en toegang tot onderwijs en gezondheidszorg te vergroten.