messiaanse

Messiaanse is een Nederlands bijvoeglijk naamwoord met de betekenis “messiaans” of betrekking hebbend op de Messias, de verwachte verlosser in joodse en christelijke tradities. De term is afgeleid van Messias en wordt gebruikt om opvattingen, verwachtingen of bewegingen te beschrijven die centraal staan rond de komst of erkenning van de Messias.

In het jodendom verwijst de messiaanse verwachting naar het geloof in een toekomstige gezalfde leider die Israël zal heroprichten, de diaspora bijeen zal brengen en een tijd van vrede en rechtvaardigheid zal inluiden. In christelijke context worden messiaanse thema’s verbonden aan Jezus van Nazaret, die door christenen als de Messias wordt gezien, en aan eschatologische verwachtingen over zijn tweede komst en de voltooiing van de geschiedenis. Het bijvoeglijk naamwoord wordt gebruikt om doctrines, liturgie en kunst te beschrijven die deze messiaanse ideeën benadrukken.

Messiaanse bewegingen zijn groeperingen of stromingen die de verwachting van de Messias centraal stellen. De term wordt ook toegepast op Messiaanse Joden, een beweging die zich identificeert als joods maar in Jezus de Messias erkent en vaak de joodse tradities handhaaft. Deze toepassing kan omstreden zijn en binnen de verschillende joodse en christelijke gemeenschappen uiteenlopende grenzen en definities kennen.

In wetenschappelijke en publieke omgangsvormen is messiaanse beschrijving neutraal bedoeld, maar kan afhankelijk van de context ook beladen of polemisch overkomen. Verwante termen zijn messianisme en eschatologie.