kvantificeren

Kwantificeren, ook gespeld als kvantificeren, is het proces waarbij een variabele wordt omgezet in een numerieke waarde of in een meetbare hoeveelheid die kan worden gemeten, vergeleken en berekend. Het doel is om concepten zo te definiëren dat ze empirisch onderzocht en statistisch geanalyseerd kunnen worden. In de praktijk komt kvantificeren vaak tot uiting via operationalisatie: abstracte constructen worden vertaald naar meetbare indicatoren en meetinstrumenten.

In de wetenschappen en sociale disciplines wordt kwantificeren toegepast om patronen te identificeren, relaties tussen variabelen te testen en modellen te calibreren. Voorbeelden zijn het tellen van gebeurtenissen, het meten van lengtes, temperaturen of scores op gestandaardiseerde tests, en het berekenen van probabilistische of statistische maten. Naast numerieke metingen is de keuze van meetniveau belangrijk: meetniveaus zoals nominaal, ordinaal, interval en ratio bepalen welke wiskundige bewerkingen zinvol zijn.

Kwantificeren gaat gepaard met aandacht voor betrouwbaarheid en validiteit: meetinstrumenten moeten consistente resultaten opleveren en daadwerkelijk het bedoelde concept meten. Fouten, bias en beperkte operationalisatie kunnen interpretaties vertekenen. Ook kan te veel nadruk op cijfers soms complexiteit en nuance verschleimen; kwalitatieve benaderingen blijven relevant voor begrip van processen die moeilijk te tellen zijn.

Zie ook: operationalisatie, meetvaliditeit, statistiek, data-analyse.