kompasrichting

Kompasrichting is de richting die wordt aangegeven door een kompas. In de meeste contexten wordt deze richting gemeten ten opzichte van het geografisch noorden (true north). Richtingen worden doorgaans uitgedrukt in graden van 0° tot 360°, waarbij 0° Noord, 90° Oost, 180° Zuid en 270° West aangeven. Kardinale richtingen zijn Noord, Oost, Zuid en West; intercardinale richtingen zijn Noordoost, Zuidoost, Zuidwest en Noordwest. In sommige toepassingen worden ook tussenpunten of windpunten gehanteerd.

Een belangrijk onderscheid is tussen magnetische richting en geografische richting. Het kompas wijst naar het magnetische noorden omdat het reageert op het aardmagnetisch veld. De geografische noordpunt kan afwijken door magnetische declinatie, de hoek tussen magnetische noord en geografische noord. Een positieve declinatie betekent doorgaans een oostelijke afwijking, een negatieve declinatie een westelijke. Om van magnetische richting naar ware richting te komen, pas je de declinatie toe: bij oostelijke declinatie tel je op, bij westelijke trek je af.

Declinatie varieert per locatie en verandert in de tijd; actuele waarden zijn beschikbaar via kaarten en navigatiesystemen. Naast magnetische kompassen bestaan er ook gyrocompassen en digitale kompasapparaten in mobiele apparaten en voertuigen.

Kompasrichtingen worden gebruikt bij navigatie, kaartlezen, outdoor-activiteiten, luchtvaart en scheepvaart, en bij oriëntatietraining. Het begrip vormt de basis voor het bepalen van koers en het interpreteren van kaarten en routes.