kalendercorrecties

Kalendercorrecties zijn aanpassingen aan kalenders om deze in lijn te brengen met de omtrek van de zon en de seizoenen. Zij dienen het verschil te corrigeren tussen de astronomische werkelijkheid en het civiele jaar, zodat de jaargetijden en het jaar steeds synchroon blijven. Gedurende de geschiedenis zijn verschillende systemen ingevoerd om drift te beperken of te voorkomen.

Historisch gezien werd in het oude Rome een juliaans kalenderstelsel ingevoerd met 365 dagen en een schrikkeljaar elke vier jaar. Door afrondingen ontstond echter een geleidelijk afleen van de kalender ten opzichte van het zonnelichaam, wat in de middeleeuwen aanzienlijk was opgelopen. Dit leidde tot bredere aanpassingen om de kalender nauwkeurig te houden.

De Grote kalendercorrectie vond plaats met de invoering van de Gregoriaanse kalender in 1582 door paus Gregorius XIII. Daarbij werden in één klap tien dagen overgeslagen om de fout te compenseren en werd een nieuwe schrikkeljaarregel vastgesteld: schrikkeljaren blijven elk jaar dat deelbaar is door 4, behalve de eeuwjaren die niet deelbaar zijn door 400. Dit betekent dat jaren zoals 1700, 1800 en 1900 geen schrikkeljaar zijn, maar 1600 en 2000 wel. De invoering werd in verschillende landen op uiteenlopende tijdstippen doorgevoerd.

In de moderne tijd blijft de Gregoriaanse regel de standaard voor civiele kalenders. Sommige regio’s en instellingen gebruiken de proleptische Gregoriaanse kalender voor wetenschappelijke en astronomische doeleinden, zodat ook voor historische data consistente jaartallen bestaan. Daarnaast worden in precisie- en tijdmetingen soms kleine aanpassingen gemaakt, zoals concomitante tijdregistraties, maar die betreffen meestal tijd- in plaats van kalendercorrecties.

Zie ook: Gregoriaanse kalender, Juliaanse kalender, schrikkeljaar, proleptische Gregoriaanse kalender, ISO 8601.