inkomstenbox

Inkomstenbox is een begrip uit discussies over belastinghervorming waarbij het inkomen van een burger uit alle bronnen—werk, vermogen en overige inkomsten—in één gezamenlijke box wordt belast. Het wordt vooral genoemd als alternatief voor het huidige Nederlandse systeem van drie belastingboxen (Box 1, Box 2 en Box 3) en als concept voor vereenvoudiging en transparantie.

Bij een inkomstenbox kunnen ontwerpkeuzes variëren: een enkel tarief of een paar progressieve schijven; gelijke behandeling van arbeids- en kapitaalinkomsten of juist onderscheid tussen deze categorieën; en de wijze van aftrekposten, heffingskortingen en vrijstellingen. Overgangen naar dit systeem vergen ingrijpende aanpassingen aan de belastingaangifte, de fiscale administratie en de inkomstenpositie van burgers en bedrijven.

Voordelen die vaak genoemd worden zijn onder meer vereenvoudiging van de administratie, betere zichtbaarheid van de totale belastingdruk en mogelijk meer rechtsgelijkheid. Nadelen betreffen onder meer de mogelijkheid van herverdeling van de belastingdruk ten koste van prikkels tot werken en investeren, onzekerheden tijdens de transitie en de behoefte aan herziening van internationale afspraken om aan- of migratie van kapitaal te voorkomen. Daarnaast hangen de effecten op inkomstenverdeling en economische prikkels sterk af van de gekozen ontwerpkeuzes en de implementatie.

In belangen en debatten heeft de inkomstenbox vaak een plek verworven in discussies over toekomstige belastinghervorming. Zie ook: Box 1, Box 2 en Box 3; belastinghervorming; fiscale vereenvoudiging.