haarverliesstoornissen

Haarverliesstoornissen zijn aandoeningen waarbij hoofdhaar in meerdere vormen verdwijnt of dunner wordt. Ze kunnen diffuse of plaatselijke haaruitval geven en kunnen wel of geen littekenvorming (cicatricieel) veroorzaken. Oorzaken variëren van genetische en hormonale factoren tot autoimmune, ontstekingsprocessen, medicatie, voedingstekorten en slechte kapselpraktijken. De impact op esthetiek en welzijn is vaak doorslaggevend voor behandeling en follow-up.

De belangrijkste vormen zijn androgenetische alopecia, telogeen effluvium, alopecia areata en cicatriciële alopecia. Androgenetische alopecia is de meest voorkomende vorm en heeft een genetische basis; karakteristiek is een progressieve terugtrekking van haar in het voorhoofd en op het kruinvlak. Telogeen effluvium leidt tot diffuse haaruitval na een stressvolle gebeurtenis, ziekte of medicatie en is meestal tijdelijk. Alopecia areata is een auto-immuunziekte met scherpe, ronde plekken van haarverlies en kan wisselend beloop hebben. Cicatriciële alopecia omvat ontstekings- of littekenvormen zoals lichen planopilaris en frontal fibrosing alopecia, waarbij haarverlies permanent kan zijn door littekenvorming. Ook tractie-alopecia (door langdurige strakke kapsels) en trichotillomanie (haar uittrekken) dragen bij aan de groep.

Diagnose berust op anamnese, klinisch onderzoek van de hoofdhuid en, indien nodig, aanvullende testen zoals bloedonderzoek en een huidsbiopsie. Differentiatie tussen littekenend en niet-littekenend type is cruciaal voor de behandeling. Behandeling is afhankelijk van de oorzaak en omvat vaak milde haarverzorging, correctie van tekortkomingen, topische of in some gevallen systemische medicatie (bijv. minoxidil, finasteride bij mannen, intralesionale corticosteroïden bij alopecia areata) en soms haartransplantatie voor blijvende kaalheid. Het ziektebeloop varieert: telogeen effluvium is meestal reversibel, androgenetische alopecia wordt doorgaans progressief, alopecia areata kan periods van herstel kennen en cicatriciële alopecie is vaak permanent.