haalbaarheidsdimensies

Haalbaarheidsdimensies is een term die verwijst naar de verschillende aspecten die samen bepalen of een initiatief realistisch uitvoerbaar is. Ze worden gebruikt bij projecten, programma’s en beleidsvoorstellen om knelpunten vroegtijdig te signaleren en gefundeerde beslissingen te nemen.

Veelgebruikte dimensies zijn: technische haalbaarheid, economische haalbaarheid, operationele haalbaarheid, organisatorische haalbaarheid, juridische haalbaarheid, maatschappelijke draagvlak, milieu en duurzaamheid, en tijdslijn of planningshaalbaarheid. Technische haalbaarheid kijkt naar beschikbare technologie, integratie, betrouwbaarheid en schaalbaarheid. Economische haalbaarheid omvat investerings- en exploitatiekosten, baten, ROI en financieringsmogelijkheden. Operationele haalbaarheid gaat over de impact op bedrijfsvoering, processen, logistiek en onderhoud. Organisatorische haalbaarheid betreft capaciteit, vaardigheden, verandermanagement en governance. Juridische haalbaarheid omvat naleving van wetten, vergunningen en contractuele randvoorwaarden. Maatschappelijke draagvlak beoordeelt steun van stakeholders, publieke acceptatie, privacy en ethische overwegingen. Milieu en duurzaamheid kijkt naar milieu-impact en mogelijkheden voor verduurzaming. Tijdslijn of planningshaalbaarheid behelst realistische timing, afhankelijkheden en deadlines.

In de praktijk worden deze dimensies verwerkt in een haalbaarheidsanalyse of business case, waarin kwalitatieve en kwantitatieve inschattingen samenkomen. Het resultaat is een rapport met aanbevelingen, risico-inschattingen en een afweging van kansen en bedreigingen.