grafiet

Grafiet is een minerale vorm van koolstof en een allotroop daarvan. Het bestaat uit koolstofatomen die in platte hexagonale lagen zijn gerangschikt. De binding tussen de lagen is zwak, waardoor ze gemakkelijk langs elkaar kunnen glijden. Daardoor is grafiet zacht en werkt het als smeermiddel. Het uiterlijk is donkergrijs tot zwart en kan dof tot metaalachtig glanzen.

Grafiet is een uitstekende geleider van elektriciteit en warmte langs de lagen, maar minder tussen de lagen. Het is chemisch relatief inert en stabiel bij hoge temperaturen in afwezigheid van zuurstof; bij aanwezigheid van zuurstof oxideert het bij hogere temperaturen.

Natuurlijk grafiet komt voor in vormen zoals kristallijne schilgrafiet, veneus grafiet en amorfe koolstof. Het ontstaat bij metamorfose van organisch materiaal of uit hydrothermale en magmatische processen. Belangrijke producenten wereldwijd zijn China, India, Madagaskar en Canada; er is ook synthetisch grafiet dat voor industriële toepassingen wordt vervaardigd.

Toepassingen: grafiet is bekend als kernmateriaal in potloden, waar het samen met klei de schrijfkern vormt. Industriële toepassingen omvatten smeermiddelen, hittebestendige bekledingen en elektrodemateriaal voor elektrochemische processen, zoals batterijen en metaalproductie. In sommige kernreactoren wordt grafiet ook als moderator gebruikt.

Veiligheid: inademing van fijn grafietstof kan irritatie veroorzaken; langdurige blootstelling kan longproblemen geven. Grafiet is over het algemeen minder toxisch dan veel andere mineralen, maar stofbeheersing en beschermende maatregelen zijn aanbevolen bij winning en verwerking.

Grafiet combineert bijzondere geleiding, smeerbaarheid en stabiliteit, en blijft een belangrijke grondstof in zowel natuurlijke als synthetische vormen.