fibrinogeen

Fibrinogeen, in het Nederlands fibrinogeen, is een oplosbaar plasma-eiwit en een essentieel stollingsfactor (factor I). Het wordt hoofdzakelijk in de lever geproduceerd en komt in de bloedbaan voor in concentraties van ongeveer 2-4 g/L. In structureren is fibrinogeen een hexameer bestaande uit twee identieke sets van drie polypeptideketens: Aα, Bβ en γ, met disulfidebruggen verbonden, waardoor het een stevige, langketige molecuul vormt.

Tijdens de hemostase wordt fibrinogeen door trombine omgezet in fibrine door de verwijdering van de fibrinopeptiden A en B. Fibrine monomeren polymeriseren tot een onoplosbaar netwerk dat met behulp van factor XIIIa kruiskoppelt tot een stabiele bloedstolsel. Naast zijn rol in stolling fungeert fibrinogeen ook als een acute-fase-eiwit; de plasmaconcentratie stijgt bij ontsteking, weefselbeschadiging, trauma en zwangerschap.

Synthese en regulatie: fibrinogeen wordt gesynthetiseerd door de lever. De halfwaardetijd bedraagt ongeveer 3-5 dagen. Bij leverziekte, uitgebreide consumptie of coagulopathie kan de fibrinogeenconcentratie dalen; bij ontstekingen en andere acute-fase-reacties kan het toenemen.

Klinische relevantie: ontbreken van fibrinogeen leidt tot afibrinogenemie; verminderde productie of kwaliteit kan hypofibrinogenemie of dysfibrinogenemie veroorzaken. Verhoogde fibrinogeeniveaus vormen een risicofactor voor trombose en vaatziekten, vooral bij ontstekingsprocessen. Methoden voor meting omvatten de Clauss-ankoop (functionele activiteit) en immunoassays voor antigeenconcentratie. Behandeling van fibrinogeendeficiënties kan bestaan uit fibrinogeenzouten, cryoprecipitaat of fibrinogeendconcetraten.