eluviëren

Eluviëren is een proces uit de bodemkunde (pedologie) waarbij door percolerend water oplosbare stoffen en fijnverdeelde fracties uit de bovenste bodemlagen verdwijnen en naar lagere horizonten worden getransporteerd. Het resulteert in een eluviëerde, vaak bleke en armere bovenlaag, meestal aangeduid als een E-horizon, waar klei, organische stof en oxiden van ijzer en aluminium ontbreken of in mindere mate aanwezig zijn. De verplaatst materialen kunnen zich later in de bodem ophopen, wat illuvieerdelagen in lagere horizonten vormt.

Tijdens eluviatie kunnen onder meer klei, organische stof en oxiden van ijzer en aluminium met het water meegedragen worden. Ook minerale silica en andere minerale fracties kunnen deels eluviëren. Doordat deze stoffen uit de bovenste lagen wegtrekken, krijgt de bovenkant vaak een lichtere kleur en een lagere klei- en oxideninhoud. In de onderste delen van het profiel kunnen deze materialen zich vervolgens ophopen (illuviatie), wat leidt tot een kenmerkende indeling van een B-horizon of andere illuvieerde zones.

Omgevingsvoorwaarden en klimaatomstandigheden spelen een belangrijke rol: eluviatie komt voor in bodems die in een vochtig, goed doorlatend klimaat voorkomen, waar neerslag en drainage het transport mogelijk maken. Het proces beïnvloedt bodemvruchtbaarheid en structuur en is een belangrijk onderdeel van bodemdaling en horizonvorming. Eluviëren staat in contrast met illuvatie, waarbij materiaal juist accumuleert in lagere horizons.