deionisatie

Deionisatie, ook wel demineralisatie genoemd, is een waterbehandelingsproces waarbij vrijwel alle opgeloste ionen uit water worden verwijderd. Het werkt doorgaans via ionenuitwisseling: kationen worden uitgewisseld tegen waterstof- (H+) of natriumionen (Na+), en anionen tegen hydroxide- (OH−) ionen. Wanneer H+ en OH− samenkomen, vormen zij water, waardoor het geproduceerde water zeer laag in ionen is.

In praktische installaties wordt meestal een twee-bedssysteem gebruikt, met aparte kationen- en anionenharzen, of een gemengd bed waarin beide harsen tegelijk aanwezig zijn. Het water passeert eerst het kationharst, waarna het door het anionharst gaat. De verzadigde harsen worden geregenereerd met respectievelijk sterke zuren (voor de kationharst) en sterke basen (voor de anionharst). In tweedelige systemen gebeurt regeneratie meestal met HCl voor de kationharst en NaOH voor de anionharst; bij gemengd-bed systemen kan regeneratie geïntegreerd plaatsvinden.

Het doel is water met zeer lage geleidbaarheid en lage totale opgeloste stoffen (TDS) te produceren. De productkwaliteit wordt doorgaans uitgedrukt in geleidbaarheid (µS/cm) en TDS-concentratie (mg/L), en moet voldoen aan toepassingsspecificaties voor laboratorium-, industriële of medische processen.

Pretreatment is vaak nodig om verontreinigingen zoals ijzer, organische stoffen en harde bestanddelen te verwijderen die de harsen kunnen vervuilen of afslijten. Voordelen van de methode zijn hoge zuiverheid en stabiliteit van het productwater; nadelen zijn regelmatige regeneratie, chemisch afval en onderhoudskosten.

Alternatieven en aanvullingen zijn onder meer omgekeerde osmose en electrodialyse, die ook kunnen worden gebruikt als polijst- of vervangende processen afhankelijk van de gewenste waterkwaliteit.