blokdruk

Blokdruk is een reliefdruktechniek waarbij een ontwerp in reliëf wordt uitgehakt op een blok hout (meestal boxwood of een andere harde houtsoort) of linoleum. De uitgespaarde ruimte blijft wit terwijl de verheven delen worden ingekrast of ingesmeerd met inkt. Door druk op papier of textiel wordt de inkt van de verhogingen overgebracht, waardoor een afdruk ontstaat. Meestal worden meerdere afdrukken tegelijk geproduceerd als een edite van dezelfde afbeelding.

Historisch gezien vindt blokdruk zijn oorsprong in Oost-Azië, waar houten blokken werden gebruikt om teksten en prenten te verspreiden. In Japan ontwikkelde zich de ukiyo-e-traditie met uitgebreide blokdrukken voor prenten en boekillustraties. In Europa speelde houtblokdruk een belangrijke rol bij middeleeuwse en vroegmoderne boekillustraties; later werd het ook gebruikt voor educatieve en religieuze afbeeldingen. Bekende westerse meester-prentmakers, zoals Albrecht Dürer, werkten met houtblokdrukken, vaak in combinatie met andere grafische technieken.

Techniek en materialen: de ontwerper tekent of schildert het beeld op het blok, of laat de afbeelding op het blok zetten. Vervolgens wordt het ontwerp weggebikt met een guts, zodat de resterende verhogingen inkt opnemen. Inkt wordt aangebracht met een roller of baren, en de afbeelding wordt afgedrukt op papier of textiel. Voor meerdere tinten worden verschillende blokken of registers gebruikt en nauwkeurig op elkaar gezet (registratie).

Hedendaags gebruik: blokdruk blijft een geliefde techniek in de hedendaagse kunst en in textiel- en stofdruk. Het vereist geduld en precisie, maar biedt karakteristieke, rijpe textuur en grafische kwaliteiten die moeilijk te repliceren zijn met andere drukmethoden.