beeldretentie

Beeldretentie is de term voor de persisterende aanwezigheid van visuele informatie nadat de afbeelding is verdwenen. Het kan verwijzen naar twee verwante verschijnselen: sensorische beeldretentie (iconisch geheugen) en kortetermijnvisueel geheugen. Sensorische beeldretentie beschrijft een snelle, korte opslag van beeldinformatie die enkele honderden milliseconden kan blijven bestaan, vaak zonder bewuste aandacht. Een bekend voorbeeld is een na-beeld: na het verdwijnen van een fel licht blijft een kleurige afdruk van het beeld kort zichtbaar. Kortetermijnvisueel geheugen laat mensen toe een beeld wat langer te behouden, doorgaand tot enkele seconden, zodat verwerking en vergelijking met andere stimuli mogelijk zijn.

De onderliggende mechanismen omvatten adaptatie van de fotoreceptoren in het netvlies, evenals verwerking in de visuele cortex en bijbehorende netwerken. Iconisch geheugen wordt gezien als een tijdelijke opslagbuffer die het visuele systeem in staat stelt informatie snel te controleren en te verwerken. De duur en capaciteit variëren met factoren als stimulusgrootte, complexiteit en aandachtsinzet. In onderzoek tonen experimenten zoals die van Sperling aan dat mensen beperkte toegankelijkheid hebben tot een groot deel van een visueel tableau, maar dat informatie snel verdwijnt als deze niet meteen wordt opgevolgd.

Beeldretentie is relevant voor perceptie, leren en waarneming, en heeft praktische implicaties voor ontwerp van displays, educatief materiaal en getuigenverslagen. Zie ook: iconisch geheugen, afterimage en persistence of vision.