basiswoorden

Basiswoord is een term uit taalkunde en lexicografie die meestal gelijkstaat aan het lemma of de basisvorm van een woord. Het basiswoord fungeert als referentiepunt voor betekenis en voor de afleiding en vervoeging van andere vormen. In woordenboeken staat het lemma als hoofdingang; in taalonderwijs en natuurlijke taalverwerking wordt het gebruikt om alle vormen van een woord te groeperen onder één basisvorm.

Het basiswoord verschilt van de stam en van de wortel. De stam is de morfologische bouwsteen waaraan vervoegingen en afleidingen worden bevestigd, terwijl het lemma de gecanoniseerde, grammaticaal correcte basisvorm is die in een woordenboek staat. In veel gevallen vallen stam en lemma samen, maar dit is niet verplicht.

Voorbeelden: werkwoord lopen heeft als basiswoord lopen; vervoegde vormen zijn loopt, liep en gelopen. Zelfstandig naamwoord fiets heeft als basiswoord fiets; de meervoudsvorm is fietsen. Bijvoeglijk naamwoord snel heeft als basiswoord snel; de vergrotende trap is sneller en de overtreffende trap snelst.

In natuurlijke taalverwerking en taalonderwijs wordt lemmatatisering toegepast om elk woord terug te brengen tot het basiswoord. Dit vergemakkelijkt zoeken, vergelijkingen en statistische analyse van taaldata.

Zie ook: lemma, lemmatisering, stam, wortel, morfologie.