auteurschap

Auteurschap, in filmtheorie, is het idee dat een film vooral het creatieve werk van een regisseur weerspiegelt en dat de regisseur als auteur wordt beschouwd. Binnen deze zienswijze dragen herhaalde thema's, visuele motieven en een herkenbare stilistische aanpak bij aan een oeuvre dat als coherent en persoonlijk kan worden gezien. Het begrip benadrukt de regisseur als de drijvende creatieve kracht achter keuzes op het gebied van verhaal, montage, beeldtaal en toon.

Het begrip is ontstaan in de Franse filmkritiek van de jaren vijftig, met invloedrijke bijdragen van Cahiers du Cinéma zoals François Truffaut, Jean-Luc Godard en Éric Rohmer. Zij betoogden dat, ondanks samenwerking met scenaristen, producenten en crew, sommige regisseurs een unieke artistieke stem laten gelden die kenmerkend is voor hun filmografie. De term auteur wordt dan letterlijk opgevat als de maker van het filmmateriaal.

Kenmerkend is een consistente signatuur: terugkerende thema's, herhaalbare shotkeuzes en een persoonlijke benadering van mise-en-scène en vertelstructuur. Voorbeelden die vaak aan auteursfilms worden toegeschreven zijn het werk van Alfred Hitchcock, Ingmar Bergman, Akira Kurosawa, Stanley Kubrick en Martin Scorsese, hoewel de lijst per cultuur en periode varieert.

Vanaf de late twintigste eeuw kreeg auteurschap kritiek. Critici wezen op de samenwerking in de maakindustrie en op de invloed van producenten, genres en marktdruk. Daarnaast benadrukken feministische en postkoloniale theorieën dat betekenis ook ontstaat door interpretatie, context en collectieve inbreng. Het begrip blijft daarmee een nuttig analytisch hulpmiddel en onderwerp van debat in filmstudies.