aortaklepstenose

Aortaklepstenose is een aandoening waarbij de opening van de aortaklep vernauwt raakt, waardoor het bloed vanuit de linker ventrikel moeite heeft om de aorta in te stromen. De belangrijkste oorzaken zijn degeneratieve calcificatie bij veroudering, een aangeboren bicuspide aortaklep en, zelden, rheumatische aandoeningen. Degeneratieve stenose komt vooral voor bij ouderen; een bicuspide klep kan ook bij jongere patiënten klachten geven.

Symptomen ontstaan meestal bij significante verstoring van de doorstroming en bestaan uit angina bij inspanning, syncope bij inspanning en kortademigheid bij inspanning. Naarmate de stenose vordert, kunnen ook tekenen van hartfalen optreden. Bij lichamelijk onderzoek zie je vaak een systolische ejection-murmur met crescendo-decrescendo karakter, meestal rechtsboven in het borstbeen; vaak is er een pulsus parvus et tardus.

Diagnose en beoordeling verlopen primair met echocardiografie, die de opening van de klep en de drukgradient bepaalt. Ernst wordt doorgaans geclassificeerd op basis van de aortakleparea en de transvalvulaire gradient: een aortaklepgebied ≤1,0 cm² en/of een gemiddelde gradient ≥40 mmHg wijst op ernstige stenose. Röntgenfoto, ECG en aanvullende beeldvorming (CT/MRI) kunnen de secundaire gevolgen zoals LV-hypertrofie en vaatuitstrekking beoordelen.

Behandeling hangt af van symptoom(en) en ernst. Asymptomatische milde tot matige stenose krijgt regelmatige follow-up; symptomatische ernstige stenose of ernstige stenose met ventriculaire dysfunction vereist klepreplacement. Open chirurgie (SAVR) is een optie; transcatheter aortic valve replacement (TAVR) wordt vaker gekozen bij oudere of hoogrisicopatië. Balloonvalvuloplastie heeft beperkte duurzaamheid en wordt zelden als definitieve oplossing toegepast.

Prognose verbetert doorgaans na succesvolle klepreplacatie; zonder behandeling kan de toestand verslechteren met progressieve hartfalen en verhoogd risico op complicaties zoals endocarditis en beroerte. Periodieke controle is essentieel.