afzetten

Afzetten is een Nederlands werkwoord met meerdere betekenissen, afhankelijk van de context. Het woord is opgebouwd uit het voorvoegsel af- en het werkwoord zetten, waarbij af- wijst op scheiding, verwijderen of losmaken, en zetten op plaatsen of activeren.

In de letterlijke zin betekent afzetten het verwijderen of losmaken van iets uit een groter geheel. Voorbeelden zijn: de stekker uit het stopcontact afzetten; een onderdeel van een apparaat afzetten om het te inspecteren. Ook kan het betekenen iets afzetten tegen verwijderen of verwijderen van een aanduiding, zoals een signaal of een onderdeel.

Iemand afzetten is een veelgebruikte betekenis in het dagelijkse taalgebruik: iemand met een voertuig ergens naartoe brengen en daar laten uitsteigen. Bijvoorbeeld: ik zet je af bij het station.

Een andere belangrijke betekenis is in de politiek en in de organisatie: een regering, leider of bestuur afzetten, oftewel verwijderen uit macht of functie. Voorbeelden: de oppositie probeerde de regering af te zetten.

In de wetenschap en industrie kan afzetting ook verwijzen naar het ontstaan van een vaste stof uit een oplossing of vloeistof, of naar de vorming van een mineralenlaag, oftewel depositie of afzetting.

Daarnaast bestaan uitdrukkingen zoals zich afzetten tegen iets, wat betekent weerstand bieden of zich verzetten tegen een beleid of plan.

Samengevat kent afzetten zowel concrete handelingen (losmaken, verwijderen, drop-off) als figuurlijke betekenissen (ontzetten uit macht, verzetten tegen).