Zenuwpathieën

Zenuwpathieën, oftewel neurale paden, zijn systemen van verbonden neuronen en bijbehorende zenuwvezels die signalen transporteren tussen delen van het zenuwstelsel. Ze vormen de functionele routes waardoor zintuiglijke informatie naar de hersenen wordt gebracht en bewegingen naar spieren worden gestuurd, en ze regelen ook autonome functies. In het centrale en het perifere zenuwstelsel bestaan vele onafhankelijke en overlappende paden.

Zenuwpathieën kunnen worden onderverdeeld in sensorische (afferente) routes, motorische (efferente) routes en autonome routes. Sensorische paden brengen prikkels zoals gevoel en touch, pijn of temperatuur naar de hersenen. Motorische paden verzorgen de uitvoering van vrijwillige beweging en spierspanning. Autonome paden regelen onbewuste functies zoals hartslag, ademhaling en spijsvertering.

Voorbeelden van bekende sensorische paden zijn de dorsal-column–medial-lemniscus route (fijne tast, proprioceptie) en de spinothalamische route (pijn en temperatuur). Voorbeelden van motorische paden zijn de corticospinale baan (betrokken bij vrijwillige beweging) en extrapiramidale paden die stabiliteit en coördinatie beïnvloeden. Autonome banen bestaan uit preganglionaire en postganglionaire neuronen die organen verbinden met het zenuwstelsel.

Een letsel of aandoening die een zenuwpad raakt, veroorzaakt functionele tekorten die kenmerkend zijn voor die baan, bijvoorbeeld verlies van fijne tast en proprioceptie bij beschadiging van sensorische kolombanen, of spierszwakte bij corticospinale schade.

Diagnostiek en onderzoek: beeldvorming zoals MRI, waaronder diffusie tensor imaging voor tractografie, en neurofysiologisch onderzoek helpen bij het beoordelen van de integriteit van neurale paden. Zenuwpathieën vormen zo de basis voor de verwerking en regulatie van sensorische, motorische en autonome functies.