Zeestromingen

Zeestromingen zijn grootschalige horizontale verplaatsingen van zeewater op aarde. Ze bestaan uit oppervlaktestromen, gedreven door windsgeweld en de Coriolis-kracht, en uit diepwaterstromen die worden aangestuurd door densiteitsverschillen in temperatuur en zoutgehalte. Samen vormen ze de mondiale oceaancirculatie en beïnvloeden ze klimaat, weerpatronen en mariene ecosystemen.

Oppervlaktstromen volgen doorgaans de windpatronen. Door Ekman-transport wijkt de resulterende stroming af van de windrichting, waardoor langs continenten langgerekte patronen ontstaan. Voorbeelden zijn de Gulfstroom en de North Atlantic Drift in de noordwestelijke Atlantische Oceaan, de Kuroshio-stroom langs Oost-Azië, de Benguelastroom langs de westkust van Afrika en de West-Australische Stroom. De Antarctische Circumpolaire Stroom voert voortdurend koud water rond de zuidpool aan en is de grootste oppervlakte-stroom ter wereld. Diepe stromingen ontstaan door densiteitsverschillen: koud, zout water zinkt en drijft een wereldwijde thermohaliene circulatie aan, die oceaanbasins met elkaar verbindt.

Zeestromingen verdelen warmte en voedingsstoffen, bepalen regionale klimaten en beïnvloeden mariene habitats en scheepvaart. Ze dragen bij aan koolstofopslag in de oceaan en aan voedselwebben over grote afstanden. Metingen gebeuren via satellietaltimetrie, drijvende boeien en Argo-floats, aangevuld met scheepsmetingen.

Klimaatverandering kan stromingspatronen veranderen: sommige oppervlaktestromen kunnen sterker of zwakker worden, en de thermohaliene circulatie kan verschuiven. Dit kan regionale klimaten, zeeniveau nabij kustlijnen en mariene ecosystemen beïnvloeden.