Verdelingswinsten

Ver delingswinsten is een term die in de Nederlandse economie en politieke economie wordt gebruikt om winsten te beschrijven die voortkomen uit de verdeling van inkomen en welvaart, in tegenstelling tot winsten die ontstaan door productiviteitsstijgingen of toegevoegde waarde. Het concept richt zich op de distributie van bestaansmiddelen tussen verschillende groepen in de samenleving, zoals arbeid, kapitaal, grond en de overheid, en op de wijze waarop beleidsregels, instituties en marktfouten die verdeling beïnvloeden.

Verdelingswinsten kunnen ontstaan door verschillende mechanismen. Voorbeelden zijn monopolistische of marktimperfecties die prijzen en winsten van bepaalde actoren verhogen, belasting- en transferregels die de after-tax inkomsten verschuiven, en eigendomsverhoudingen die bepaalde groepen meer rente op hun activa opleveren. Ook rentefactoren zoals grond- en natuurlijke hulpbronnen kunnen extra inkomsten opleveren boven de normale opbrengst van investeringen. Daarnaast kunnen beleidsmaatregelen zoals subsidies of regelgevende voordelen verdelingswinsten naar specifieke sectoren of groepen verschuiven.

Het begrip wordt vaak gebruikt bij analyse van sociale rechtvaardigheid, inkomenspolitiek en begrotingsbeleid. Het dient als hulpmiddel om de impact van beleidsmaatregelen op de verdeling van inkomen en welvaart te beoordelen, los van de omvang van de economische productie zelf. Verdelingswinsten zijn daarmee een nuttig kader bij discussies over herverdeling, economische ongelijkheid en welvaartstaatbeleid.

Zie ook termen zoals inkomstenverdeling, rentewinst, monopolie-winst en natural-resource rents.