Trackingmontuur

Trackingmontuur is een montuur voor een telescoop of ander optisch instrument dat is ontworpen om een doelobject aan de hemel te volgen door de houding van het instrument voortdurend aan te passen. Door de rotatie van de aarde lijkt het object te bewegen; een trackingmontuur corrigeert dit door beweging langs één of meerdere assen zodat het instrument gericht blijft op het doel.

De belangrijkste typen zijn het equatoriale montuur en het alt-azimutale montuur. Een equatoriaal montuur gebruikt een rechte knoop- of RA-as (right ascension) die de beweging van de hemel langs de tijd volgt en wordt doorgaans uitgerust met motoren en een controle-eenheid. Een alt-azimutaal montuur beweegt over twee loodrechte assen en vereist vaak computerondersteunde volgfuncties (GoTo) en polaire uitlijning. Equatoriale monturen vereenvoudigen tracking doordat de beweging hoofdzakelijk in één as plaatsvindt; alt-azimutale monturen vereisen extra softwarematige correcties en nauwkeurige polaire uitlijning.

Belangrijke onderdelen zijn de montuurconstructie met basis en draagarmen, de aandrijving met motoren en tandwielen, encoders voor positionering, de besturingseenheid en voeding. Voor astrofotografie is autoguiding gebruikelijk: een tweede detector of camera waarneemt sterren en stuurt kleine correcties naar de hoofdmontuur om afwijkingen te compenseren tijdens lange belichtingen.

Normaliter vereist een trackingmontuur initiële polaire uitlijning en kalibratie om nauwkeurig te volgen. De nauwkeurigheid varieert met factoren zoals periodieke fout, mechanische ruis en onderhoud; moderne monturen leveren vaak een nauwkeurigheid van enkele boogseconden per uur met autoguiding.

Trackingmonturen worden vooral toegepast in de astronomie en astrofotografie, maar worden ook gezien in andere toepassingen waar precieze langetermijnvolging van een bewegend doel nodig is. Varianten variëren van eenvoudige handbediende systemen tot geavanceerde GoTo- en autonome monturen met remote bediening en geïntegreerde databases.