Terugleidde

Terugleidde is een vervoeging van het Nederlandse werkwoord terugleiden, dat betekent: terugbrengen naar een oorsprong, oorzaak of bron; of afleiden uit eerdere informatie. In standaardtaal wordt de infinitief terugleiden gebruikt, en in de tegenwoordige tijd leidt iemand terug. De enkelvoudige verleden tijd is leidde terug (meervoud: leidden terug) en het voltooid deelwoord is teruggeleid. Het samengestelde verleden "terugleidde" kan in sommige teksten als variant voorkomen, maar de correcte eenvoudige verleden tijd is meestal "leidde terug".

Het werkwoord terugleiden wordt vooral toegepast in academische, journalistieke en juridische contexten. Het gaat dan om het aantonen of conform berekeningen en redeneringen aan te tonen dat een verschijnsel of conclusie terug te voeren is op een eerdere factor, bron of voorwaarde. Vaak wordt met "naar" of "tot" gekoppeld: iets terugleiden naar een oorzaak, naar een resume van gegevens, of tot een vroegere theorie. In wetenschappelijke rapporten kan formulering zijn zoals: "De uitkomsten kunnen teruggeleid worden tot de gebruikte proefopzet" of "De daling werd teruggeleid tot beleidswijzigingen."

Synoniemen en verwante begrippen zijn onder meer herleiden (terugleiden naar dezelfde bron) en afleiden (concluderen op basis van gegevens). Het onderscheid tussen terugleiden en andere termen ligt in de nadruk op bronherleiding en causaliteit of oorsprong. In algemene taalgebruik kan terugleiden ook op redenering slaan, waarbij men een conclusie terugvoert naar eerder aangestuurde premissen.