Temperingsscheuren

Temperingsscheuren zijn scheuren die kunnen ontstaan tijdens het temperen van metalen, met name bij geharde en getemperde staalsoorten. Het temperen is een warmtebehandeling die na het harden wordt toegepast om de taaiheid te verbeteren en spanningen te verlichten. Temperingsscheuren ontstaan wanneer thermische en mechanische spanningen onder ongelijke omstandigheden tijdens het proces worden losgelaten, waardoor scheuren kunnen initiëren of voortzetting van bestaande defecten kunnen veroorzaken. De scheuren kunnen oppervlakkig of intern voorkomen en hebben vaak een significante impact op de sterkte en betrouwbaarheid van het onderdeel.

Oorzaken van temperingsscheuren zijn onder meer onregelmatige warmteverdeling tijdens het temperen, te snelle of ongelijkmatige afkoeling, en het gebruik van temperingsprocedures die niet zijn afgestemd op de materiaalkenmerken. Ook een onvoldoende preheating, een te hoge temperingtemperatuur of een te lange hold-time kunnen spanningstoenames opleveren. Daarnaast kunnen reeds aanwezige defecten of zwakke plekken in het materiaal worden geactiveerd tijdens tempering. In sommige gevallen spelen chemische factoren, zoals decarburisatie aan het oppervlak, mee door veranderingen in de korrelstructuur en stressconcentraties.

Gevolgen van temperingsscheuren zijn verlies van draagvermogen, verhoogd risico op falen onder belasting en een beperkte levensduur van het component. Preventie verloopt via een zorgvuldig ontworpen warmtebehandelingsprogramma, consistente en uniforme warmteverdeling, en correcte temperingtemperaturen en -tijden. Het na-gecontroleerd ondergaan van post-behandeling, zoals stressrelaxatie en, indien nodig, normalisatie, kan helpen.

Detectie van temperingsscheuren gebeurt met visuele inspectie en niet-destructief testen zoals penetrante test, magnetische deeltjes, ultrasone of radiografische methoden. Vroege opsporing is cruciaal om verdere schade te voorkomen.