Taalverwarring

Taalverwarring is in de taalwetenschap een informele term die verwijst naar momentane verwarring tussen talen bij meertalige sprekers. Het beschrijft situaties waarin elementen uit twee of meer talen tegelijkertijd actief zijn in het geheugen en in het spreken naar voren komen. Dit kan leiden tot het verwisselen van woorden, het toepassen van grammaticale regels uit de verkeerde taal, of het combineren van zinsdelen uit verschillende talen in één zin.

De onderliggende oorzaak ligt vaak in kruislingse activatie van talen. Woorden en zinsbouw uit de eerste taal (L1) kunnen even actief zijn als die uit de tweede taal (L2), waardoor ze met elkaar concurreren. Hogere cognitieve belasting, onvoldoende beheersing van een taal, of meerdere taalomgevingen vergroten de kans op verwarring. Bij kinderen die meerdere talen leren is het een normaal onderdeel van de ontwikkeling.

Voorbeelden zijn het gebruik van een Engels woord in een volledig Nederlandse zin, of het toepassen van grammaticale regels uit een andere taal. Ook het tijdelijk wisselen tussen talen in een gesprek, zonder dat men dit als code-switching bedoelt, kan voorkomen.

Taalverwarring is meestal geen stoornis maar een normaal verschijnsel bij meertaligen. Het wijst op de veerkracht van meerdere talen die in één persoon voorkomen. In professionele contexten kan bewuste taalkeuze helpen; vaak is geen klinische behandeling nodig.

Het verschijnsel is verwant aan cross-linguistische invloed en code-switching. In onderzoek wordt gesproken van cross-linguistic interference en lexical access-competitie als verklaring voor taalverwarring.