Stijgbeugel

Stijgbeugel is een van de drie gehoorbeentjes in het middenoor, samen met de hamer en het aambeeld. Het is het kleinste bot in de gehoorketen en meet ongeveer 3,5 millimeter. De stijgbeugel vormt de verbinding tussen het trommelvlies en het binnenoor: de voetplaat past in het ovale venster en het kopdeel (capitulum) is verbonden met het aambeeld via het incudostapediale gewricht. Daarnaast bestaan er twee crura die de boogachtige vorm van de stijgbeugel bepalen.

De stijgbeugel bestaat uit een kopdeel dat aansluit op het aambeeld, twee crura die samen een beugelachtige structuur vormen en een voetplaat die in het ovale venster rust. De voetplaat draagt trillingen over naar de vloeistof in het binnenoor en vormt zo de laatste schakel in de gehoorketen.

Functie en mechanisme: De stijgbeugel ontvangt trillingen van het trommelvlies via de hamer en het aambeeld en zet deze om in beweging van de vloeistof in het binnenoor. Door het kleine oppervlak van de voetplaat ten opzichte van het trommelvlies levert dit een versterking van de druk (impedantie-matching). De stapediusspier kan bovendien de beweging van de stijgbeugel afremmen bij luid geluiden, als onderdeel van de akoestische reflex.

Pathologie en behandeling: Otosclerose is een aandoening waarbij abnormale botgroei rond de voetplaat de beweging ervan beperkt, wat leidt tot conductief gehoorverlies. Chirurgische behandelingen zoals stapedotomie of stapedectomie, vaak met vervanging door een prosthesis, verbeteren doorgaans de geleiding van geluid naar het binnenoor. Andere zeldzame afwijkingen kunnen congenitaal ontbreken of schade door trauma zijn.