geluiden

Geluiden zijn mechanische trillingen die zich voortplanten als golven door een medium zoals lucht of water. Wanneer deze golven het oor bereiken en de drempel van gehoor overschrijden, worden ze waargenomen als geluid. Geluiden variëren in toonhoogte, luidheid en timbre, en ze kunnen continu of tijdelijk zijn, natuurlijk of door mensen gemaakt.

Fysische kenmerken van geluid omvatten frequentie (uitgedrukt in hertz) die de toonhoogte bepaalt en amplitude die de luidheid weergeeft. De snelheid van geluid hangt af van het medium; in lucht bij kamertemperatuur is dit ongeveer 343 meter per seconde. Geluidsdrukniveau wordt gemeten in decibel (dB SPL), vaak met gewichtings-criteria zoals dB(A) om de gevoeligheid van het menselijk oor weer te geven.

Geluiden worden onderverdeeld op basis van hun karakter en bron. Tonale geluiden hebben dominante frequenties, terwijl ruisgeluiden breedbandig zijn. Lawaai verwijst doorgaans naar storende of onaangename geluiden, maar kan ook een technische term zijn voor ongeordende geluiden zonder duidelijke toon.

Metingen en toepassingen spelen een centrale rol in de akoestiek en muziekproductie. Geluidsmetingen worden gebruikt voor geluidsnormering, omgeving- en arbeidsveiligheid, en voor het optimaliseren van opname- en reproduciesystemen. In spraak en taal verwijst geluid vaak naar klanken en fonemen die in talen worden gebruikt.

Gezondheid en veiligheid richten zich op blootstelling aan hoge geluidsniveaus, die gehoorschade kunnen veroorzaken. Aandacht voor geluidskwaliteit en regulering van geluidblootstelling draagt bij aan comfort en welzijn in wonen, werken en openbare ruimtes.