Slachtofferenquêtes

Slachtofferenquêtes zijn systematische surveys die onderzoek doen naar slachtofferschap van misdrijven onder de algemene bevolking. Ze geven inzicht in welke misdrijven mensen hebben meegemaakt, hoe vaak dit gebeurt en wat de maatschappelijke en persoonlijke impact is. In tegenstelling tot politiestatistieken, die alleen geregistreerde en gemelde zaken weergeven, proberen slachtofferenquêtes alle slachtoffers te tellen, ook als het incident niet is gemeld bij de politie.

Deze enquêtes worden meestal uitgevoerd door nationale statistische bureaus of onderzoeksinstituten en maken gebruik van representatieve steekproeven. Respondenten beantwoorden vragen over ervaringen met verschillende categorieën misdrijven (bijvoorbeeld diefstal, inbraak, geweld, seksuele misdrijven) en vaak over een bepaald tijdsvenster, zoals de afgelopen twaalf maanden of lifetime. De vragen kunnen ook gaan over schade, letsel, financiële kosten en de impact op dagelijkse activiteiten, welzijn en hulpverlening.

De uitkomsten van slachtofferenquêtes worden gebruikt om de omvang van misdrijven beter te schatten, risicofactoren en patronen te analyseren, en de effectiviteit van beleid en preventieprogramma’s te evalueren. Ze bieden mogelijkheden voor vergelijkingen tussen landen en tijdreeksen, mits de instrumenten en definities consistent zijn.

Beperkingen omvatten onder meer geheugen- en geheugenbias, onderrapportage bij gevoelige misdrijven, en verschillen in meetinstrumenten of cultuur die comparabiliteit kunnen beïnvloeden. Daarnaast vereisen ze zorgvuldige privacybescherming en statistische correcties om representatieve schattingen te leveren. Desondanks vormen slachtofferenquêtes een cruciaal aanvullend instrument naast politie- en rechtbankstatistieken voor criminologisch en beleidsgericht inzicht.