Serialisatieformaten

Serialisatieformaten beschrijven hoe complexe gegevensstructuren worden omgezet in een opeenvolging van bytes of tekens die kan worden opgeslagen of verzonden en later weer kan worden geladen. Ze vormen de brug tussen gegevens in geheugen en opslag of communicatiekanalen.

Veelgebruikte tekstgebaseerde formaten zijn JSON, XML, YAML en TOML. Voor binair geformatteerde serialisatie leveren formaten zoals Protocol Buffers (Protobuf), Apache Avro, MessagePack, CBOR en Cap'n Proto voordelen in compactheid en snelheid.

Sommige formats zijn self-describing, waardoor de structuur in het document zelf aanwezig is (bijvoorbeeld JSON en XML). Anderen zijn schema-gedreven en vereisen een apart gedefinieerd structuurmodel, zoals Protobuf, Avro of Thrift. Dit verschil heeft invloed op validatie, evolutie van het schema en compatibiliteit tussen systemen.

Toepassingen van serialisatieformaten zijn onder meer API-communicatie via REST of gRPC, opslag en uitwisseling tussen systemen, configuratiebestanden en berichten in messaging- of streamingsystemen. De keuze kan mede afhangen van workshop- of bedrijfsbehoeften, zoals menselijke leesbaarheid of maximale efficiëntie.

Bij het kiezen van een formaat spelen factoren mee zoals leesbaarheid door mensen, grootte van de gecodeerde data, verwerkingssnelheid, ondersteuning in programmeertalen en de mogelijkheid tot schema-evolutie zonder breuk. Beveiliging en validatie zijn ook belangrijk: formats die schema's bieden kunnen helpen bij datavalidatie en compatibiliteit, bijvoorbeeld via JSON Schema, Avro-schema’s of Protobuf-definities.

Samengevat hangen de voordelen en nadelen van serialisatieformaten af van de context: of menselijk leesbaar nodig is of juist maximale efficiëntie, en hoe goed het formaat omgaat met schema-evolutie en interoperabiliteit tussen systemen.