Schuldverlaging

Schuldverlaging is het proces waarbij de nominale omvang van een schuld wordt verminderd of de betalingsverplichtingen worden verlicht. Dit kan door kwijtschelding van een deel van de schuld, of door herstructurering en herfinanciering waardoor de schuldenaar de lasten beter kan dragen. Schuldverlaging vindt plaats in verschillende contexten, waaronder particuliere en bedrijfsfinanciering (private schuldverlaging) en de publieke schulden van staten (soevereine schuldverlaging).

De belangrijkste mechanismen zijn onder meer kwijtschelding van een deel van de hoofdsom (haircut), afschrijving van schulden, verlenging van de betalingstermijnen, verlaging van rentes, en hernieuwde betalingsregelingen. Ook kunnen schulden worden omgezet in eigen vermogen of in andere, gunstigere financiële instrumenten. Bij internationale schuldenverlaging komen vaak structurele aanpassingen en economische hervormingsprogramma’s als voorwaarden mee, zodat de schuldenaar weer solvabel kan worden.

Contexten en voorbeelden vormen de kern van schuldverlaging. Bij particulieren in Nederland kan schuldverlaging plaatsvinden via schuldsanering voor natuurlijke personen of andere insolventieprocedures, waardoor een deel van de schulden wordt kwijtgescholden of beheersbaar gemaakt. Bij bedrijven kan herstructurering worden ingezet om voortzetting van activiteiten mogelijk te maken. Bij overheden gebeurt schuldverlaging vaak via onderhandelingen met crediteuren en via internationale regelingen voor arme of hoog schuldenlastige landen.

Internationale frameworks spelen een centrale rol. Initiatieven zoals de Heavily Indebted Poor Countries (HIPC) en de Multilateral Debt Relief Initiative (MDRI) zijn bedoeld om de schulddruk bij armste landen te verlichten onder voorwaarden van hervormingen en investeringen die economische stabiliteit moeten bevorderen.

Kritiek en beperkingen bestaan uit zorgen over moreel risico, mogelijke prikkels tot onverantwoord lenen, en de noodzaak van duurzame macro-economische hervormingen; schuldverlaging is zelden een blijvende oplossing zonder bredere economische context.